ANC onder twee derdes, DA by 'n kwart
2011-05-22 08:00
Jan-Jan Joubert en Suné Kitshoff
Johannesburg - Die finale uitslae wat Saterdagaand aangekondig is, toon die ANC het Woensdag se munisipale regeringsverkiesing gemaklik gewen met 62% van die stem, en beheer oor 198 stadsrade.
Dit beteken dat die ANC ten spyte van die agteruitgang van Inkatha en Cope sedert 2009 steeds nie twee derdes van kiesers se stemme kon trek nie. In 2009 het die ANC 65,9% steun gehad.
Adv. Pansy Tlakula, hoofkiesbeampte, was verheug oor die nasionale stempersentasie van 57%, wat ongehoord hoog is vir munisipale verkiesings.
Vir die ANC sal die hoogtepunt van die verkiesing sy sukses met die behoud van die Nelson Mandelabaai-metro in Port Elizabeth en die Tshwane-metro in Pretoria teen ’n verwoede opposisie-aanslag wees.
In Port Elizabeth het die ANC net-net die bewind behou met 52% van die stemme. In Pretoria het die DA weliswaar sterk gegroei tot 39%, maar Cope het so ver teruggesak dat die ANC steeds maklik gewen het.
Die DA was in die verkiesing tweede met 23,9% – ’n aansienlike verbetering op die 16,7% wat die party in 2009 behaal het.
Voorts het hy nou volstrekte beheer oor 18 stadsrade landwyd, teenoor 5 voor Woensdag. Daar is ’n verdere 12 stadsrade waar die DA saam met Cope en die ACDP kan regeer.
Die hoogtepunte vir die DA sal wees dat hy al sy vorige stadsrade, insluitend Midvaal in Gauteng en Baviaans in die Oos-Kaap, teen verwoede aanslae van die ANC behou het, hoe sy swart steun landwyd beduidend gegroei het en sy Wes-Kaapse vertoning.
In die hele Wes-Kaap het die DA die ANC geklop met 55% teen 33%, en in die Kaapse metro was die DA bo met 61% teen 33%, of 135 setels teen 73.
Dit is ’n groei van 19 persentasiepunte vir die DA in Kaapstad sedert 2006, toe die party net 42% van die stemme gehad het.
Elders in die Wes-Kaap het die DA historiese volstrekte meerderhede behaal, wat munisipaliteite sal stabiliseer.
Die DA is nou algeheel in beheer van Bergrivier (Velddrif), Swartland (Malmesbury), Drakenstein (Paarl), Saldanhabaai, Stellenbosch, Breedevallei (Worcester), Overstrand (Hermanus), Theewaterskloof (Caledon), Mosselbaai, George en Knysna.
Die groei in swart steun beteken dat die DA landwyd altesame meer as 130 setels by die ANC afgeneem het en in elke munisipaliteit waar hy gestaan het, gegroei het.
Die groot teleurstellings vir die DA sal die uitslae in Potchefstroom, Pretoria en Port Elizabeth wees, waar die party die ANC sterker wou uitdaag, en selfs klop.
Die IVP het erg teruggesak en beheer nou net 5 stadsrade, waar dit in 2006 nog meer as 30 was.
Cope kon geen stadsrade wen nie, maar hou die magsbalans in 11, met 2,2% van die stemme. Die party het aangedui hy gaan met die DA saamwerk.
Nog ’n party wat heelwat veld gewen het, is die NVP, wat 2,4% van die stemme getrek het. Die NVP sal na verwagting met die ANC saamwerk, wat Inkatha se magsbasis in Zoeloeland sal vernietig.
- Rapport