Zuma in die bek geruk
2011-07-30 07:39
Tien regters van die konstitusionele hof het gister eenparig bevind pres. Jacob Zuma se verlenging van hoofregter Sandile Ngcobo se termyn met vyf jaar was ongrondwetlik en dis gevolglik ongeldig.
Ngcobo het die verlenging van 15 Augustus tot 15 Augustus 2016 aanvanklik aanvaar, maar Zuma Woensdag in kennis gestel dat hy dit nie meer aanvaar nie.
Die tien regters het bevind die wetgewing waarop Zuma gesteun het om Ngcobo se termyn eensydig te verleng – art. 8(a) van die Wet op die Vergoeding van Regters – is ongrondwetlik. Dit is omdat dit die hoofregter uitsonder as die een regter wie se termyn Zuma na goeddunke kan verleng.
Dit bots met art. 176(1) van die Grondwet, het die regters bevind, omdat die hoofregter as regspreker in die konstitusionele hof geen spesiale posisie beklee nie. Hy is net so deel van die hof se regbank as enige van die ander tien regters van daardie hof en mag nie vir spesiale behandeling uitgesonder word nie.
Die tien regters het ook geweier om hul bevel van ongrondwetlikheid uit te stel om die regering kans te gee om die probleem reg te stel. Hul bevel van ongrondwetlikheid is onmiddellik van krag.
Dit is juis die feit dat Ngcobo Zuma se verlenging van sy termyn aanvanklik aanvaar het wat tot kritiek teen hom gelei het. Prof. Tom Coetzee, afgetrede regsdosent aan die Noordwes-Universiteit, het gesê Ngcobo se aanvaarding van Zuma se aanbod is op sigself “onder verdenking”.
“Zuma se aanbod moes nooit gedoen gewees het nie. Ngcobo moes dit nooit aanvaar het sonder om seker te maak dat dit aan die vereistes van die Grondwet voldoen nie.
“Wat my betref, tree regter Ngcobo dus ook nie met skoon hande uit die stryd nie. As hoofregter van die hoogste hof oor grondwetlike sake moes hy van beter geweet het as om die aanbod te aanvaar sonder om navorsing oor die grondwetlike implikasies te doen.”
Sowel Coetzee as prof. Marinus Wiechers, voormalige regsdosent aan Unisa en grondwetkenner, het hulle sterk uitgespreek daaroor dat Zuma en Jeff Radebe, minister van justisie, se regsadviseurs “van meet af aan klaarblyklik niks gedoen het om die ongrondwetlikheid van die situasie te keer nie”.
Wiechers meen dit is skokkend.
“Dit wek die indruk dat die ANC aan die hand van sy Vryheidsmanifes regeer en nie aan die hand van die Grondwet nie.”
– Volg Nuus24 op Twitter.
- Beeld