Woede ná ANC-front regte op plase kry
2010-11-28 09:54
Johannesburg - Limpopo-boere is woedend omdat minerale regte op hul plase gegee is aan
Chancellor House Mineral Resources (CHMR) sonder dat hulle glo behoorlik
daaroor gekonsulteer is.
CHMR is ’n filiaal van Chancellor House, die ANC se frontmaatskappy vir beleggings en geldinsameling.
Die boere het nou ’n veldtog begin teen CHMR en die departement van minerale hulpbronne.
“As
hulle met hul masjinerie hier by my plaas aankom, skiet ek hulle,” sê
die saaiboer Kerneels van der Merwe. “Ek weet niks hiervan nie en
niemand sal sonder my toestemming ’n voet op my plaas sit nie. Ek gaan
hof toe en sal tot die bitter einde toe baklei.”
Van der Merwe is
een van talle boere in die Roedtan-distrik wat die afgelope week ontdek
het die departement het ’n lisensie aan CHMR toegeken om op 41 plekke
te prospekteer vir steenkool, kobalt, goud, yster, mangaan, nikkel,
fosfaat en platinum.
Rapport het verlede week berig CHMR het vyf
lisensies gekry om op 500 plekke in 5 provinsies te prospekteer. Een
van dié lisensies gee CHMR die reg om op plase in die Roedtan-omgewing
te prospekteer.
Roedtan-boere hou egter vol hulle is nie
ingevolge die wet gekonsulteer nie. Ander sê hulle is op ’n kort
vergadering met ’n konsultant net meegedeel daar is prospekteer-aansoeke
op hul plase. Hy het glo belowe om terug te kom na hulle met meer
inligting, maar het nie.
Die boere het nou hul plaaslike
landbou-unie, TLU SA, gevra om namens hulle op te tree teen Chancellor
House en die departement.
Marie Helm, ondervoorsitter van
TLU SA se noordstreek, het Chancellor House eergister gekontak met vrae
oor die konsultasieproses.
Helm sê tot 4 000 prospekteer- en mynlisensies is in Limpopo toegeken, baie daarvan sonder behoorlike konsultasie met boere.
“Dit gebeur heeltyd dat lisensies toegeken word sonder behoorlike konsultasie,” sê Helm. “As dit nodig is, gaan ons hof toe.”
Zingaphi Jakuja, die departement se kommunikasie-direkteur, sê alle
aansoekers moet eers belanghebbendes konsulteer en bewys daarvan lewer
voordat ’n aansoek oorweeg kan word.
Rapport het vasgestel dat
Chancellor House in 2007 die mynkonsultant MSA aangestel het om met
boere te konsulteer. Neels Heyneke, ’n gekontrakteerde MSA-
konsultant, sê hy was weke lank in die Roedtan-omgewing en het met 60
boere gekonsulteer.
“Ek het ’n lys name van boere gekry vir
konsultasie. Net een het my weggejaag. Ek het die ander ontmoet, hulle
ingelig oor die aansoek en gevra of hulle besware het. Indien wel het ek
dit aangeteken. Sover ek kan onthou, was daar nie baie besware nie,” sê
Heyneke.
Heyneke sê hy het persoonlik met Van der Merwe gepraat.
Van
der Merwe sê: “Ek het nooit met dié man gesels nie. Ek sou nie, want ek
het niks om vir hom te sê nie. Ek wag vir hulle. Daar sal oorlog wees
hier in Roedtan.”
Heyneke sê hy het op ’n vergadering aan boere
verduidelik hulle besit nie langer die minerale op hul plase nie en dat
die departement die regte wetlik aan enige aansoeker kan toestaan.
Mamatho Netsianda, uitvoerende hoof van Chancellor House, het by navraag gesê hy praat nie met die media nie.
Op
die vraag of dit nie onbehoorlik is dat die departement
prospekteerregte gee aan ’n maatskappy met noue bande met die regerende
party nie, sê Jakuja: “Die wet skryf nie voor wie aansoek kan doen en
wie nie. Die wet bepaal ook nie dat applikante hul politieke voorkeure
of alliansies hoef te verklaar nie.”
- Rapport