Versaakte Richtersvelders is versukkeld
2010-09-19 09:48
Die Richtersveld-gemeenskap in die Noord-Kaap wat drie jaar gelede die
grootste grondeis in Suid-Afrika se geskiedenis gewen het, is “besig om
dood te bloei” weens beweerde wanbestuur.
Dié gemeenskap het tans ’n werkloosheidsyfer van sowat 70%. Daar is min of geen ontwikkeling en ekonomiese groei nie.
Jolande Pretorius van die Pan African Agricultural Business Development
Institute, wat sowat 1 100 Richtersveld-gesinne verteenwoordig, sê
sowat 2 784 gesinne van die dorpies Kuboes, Sanddrift, Lekkersing and
Eksteenfontein moes by die grondeis baat vind.
Maar in 2007 het
elk van dié gesinne R1 500 ontvang, maar nog niks meer nie. “Direkteure
van gestigte maatskappye wat die verskillende gemeenskapsbates moet
bestuur, het in net vergaderingstariewe heelwat meer as dít ontvang.”
Donderdag
het die hooggeregshof in Kimberley uitspraak voorbehou in een van talle
hofsake wat ontevrede lede van dié verdeelde gemeenskap die afgelope
twee jaar teen die Richtersveld Communial Property Association (CPA) –
die elfman-komitee wat die eisbates en belange namens die gemeenskap
moet bestuur – ingedien het.
Pretorius sê die hof moet in dié
aansoek bepaal of die Richtersveld Agricultural Holding Company (RAHCO),
wat dié gemeenskap se landboubedrywighede bestuur, onder geregtelike
bestuur geplaas moet word.
Die RAHCO kan na bewering nie
verklaar wat van die sowat R21?miljoen geword het waarmee die
gemeenskapsplase langs die Oranjerivier ontwikkel moes word nie.
Intussen
het die CPA gister ná sy jaarvergadering ook ’n spesiale vergadering in
Lekkersing gehou oor ’n mosie van wantroue wat ontevrede
gemeenskapslede teen die CPA ingedien het. Die hooggeregshof het
eergister ook ’n aansoek wat die CPA se jaarvergadering moes stuit, van
die hand gewys.
Pretorius sê al die bates was funksioneel toe dit in 2007 oorgedra is. “Sake het egter so verswak” dat:
- die melkerye moes sluit omdat koeie verswak en gevrek het;
- volstruise weens honger gevrek het;
- die sitrusbome en lusernlande verdroog het;
- ’n eens gewilde vakansie-oord, Brandkaros, verwaarloos is;
- oesters in damme vrek;
- die nasionale park en Wêrelderfenisgebied erg oorbewei is;
-
die ooreenkoms waarin die Richtersvelders ’n 49%-aandeel in die
sukkelende staatsbeheerde diamantmaatskappy Alexkor sou kry, nooit in
werking gestel is nie; en
- daar geen verklaring is vir wat geword het van R50 miljoen wat vir ontwikkeling bestem was nie.
Willem Diergaardt, voorsitter van die CPA, het dié bewerings ontken by
monde van Martin Slabbert, ’n kommunikasiekonsultant van HWB
Communication in Kaapstad wat ook die CPA se kommunikasie met die
gemeenskap behartig.
“Die CPA-komitee het ’n ontwikkelingsplan
vir die Richtersveld-distrik wat elk van hierdie probleme kan en sal
oplos,” sê Diergaardt.
Dié plan van meer as 800 bladsye is
opgestel deur die organisasie Development Works, wat glo baie ure in die
Richtersveld-gemeenskap deurgebring het. Dit word eersdaags aan die
gemeenskap voorgelê.
Diergaardt sê talle hofaansoeke deur ’n deel van die gemeenskap en “buitestanders” vertraag egter dié planne.
“Die
Richtersveld is nie in ’n chaos gedompel nie. Ek dink dit sal meer
akkuraat wees om te sê dat buitestanders met verskuilde bedoelings die
gebied binnedring en gemeenskapslede teen mekaar opsteek. Hulle buit
mense se goedgelowigheid uit.”
Hy sê ’n plaaslike koerant het
vroeër berig hy het van die eisgeld gesteel, maar sy prokureurs sal
stappe doen in verband met “hierdie lasterlike aantygings” wat gemaak
word om hom te beswadder.
- Rapport