Universiteite ‘kort taalbegroting’
2010-08-30 08:03
Kaapstad – Die departement van hoër onderwys en opleiding se begroting maak nie voorsiening vir geld vir veeltaligheid aan universiteite nie en daarom behoort dit hersien te word.
So het Mahlubi Mabizela, direkteur van beleid en ontwikkeling in dié departement, die afgelope naweek op ’n konferensie van die Afrikaanse Taalraad (ATR) gesê.
Mabizela is afgevaardig om dié konferensie by te woon nadat dr. Blade Nzimande en John Pampalis, sy adviseur, dit nie kon doen nie.
Mabizela het gesê Nzimande het onlangs ’n taakspan aangewys om te kyk na die gebruik, beskerming en ontwikkeling van inheemse tale by universiteite.
Hy het gesê die departement erken Afrikaans as hoër onderwystaal asook vir die belangrike rol wat dit speel.
Hy het gesê hoewel Afrikaans die afgelope jare miskien “agter geraak het”, word dit steeds by universiteite gebruik en geniet dit steeds aansienlike beskerming.
Mabizela het gesê Afrikaans kan nie in isolasie behandel word nie en die breë strategie is om alle inheemse Afrika-tale te ontwikkel.
Hy het gesê mense hoef ook nie skaam te wees as hulle vir die behoud van Afrikaans vra nie.
Daar is volgens hom heelwat lesse wat geleer kan word uit hoe Afrikaans tot wetenskaps- en onderrigtaal ontwikkel is.
Om Afrikaans te onderhou, sê hy, moet nie net die taak van enkele instellings wees nie, maar van almal. “Al ons tale moet as tale van studie en navorsing ontwikkel word. Vir party gaan dit langer neem as vir ander, maar dit is bemoedigend dat sommige instellings reeds een of twee aangeneem het om te ontwikkel.”
Mabizela het ook na wetgewing verwys wat gelyke status aan alle landstale gee asook individue se reg om in enige amptelike taal onderrig te kry, mits dit prakties moontlik is.
Oor Engels het hy gesê dié taal is in baie gevalle ’n struikelblok en nie altyd, soos vroeër gedink is, ’n manier om toegang te fasiliteer nie. “Daar is studies wat bewys kinders verstaan nie Engels wanneer hulle formeel begin skoolgaan nie.”
Prof. Russel Botman, rektor van die Universiteit Stellenbosch (US), het gesê almal moet besef die toekoms is multikultureel en meertalig.
Volgens hom wil die US ’n “ubuntu van tale vestig”.
Hy meen dat studente wat meertalig is, aantrekliker vir potensiële werknemers is, meer kreatief kan wees en tot innovasie bydra.
Prof. Niek Grové, registrateur van die Universiteit van Pretoria (UP), het verwys na die nuwe taalplan wat die universiteit pas aanvaar het waarin gepoog gaan word om kernprogramme in Afrikaans en Engels aan te bied. Hy het beklemtoon dat universiteite nie sonder staatshulp die koste van veeltaligheid sal kan dra nie.
Volg Nuus24 op Twitter.