Tragedie by tehuis sit kollig op bejaardesorg
2010-08-08 12:20
Rapport
Johannesburg - Minder as 10% van Suid-Afrika se bevolking van 49,9 miljoen is ouer as 60 – maar vir dié groep van byna 4 miljoen raak verblyf in tehuise vir bejaardes toenemend onbekostigbaar.
Daarom is tuisversorging, met die hulp van kinders en kleinkinders, ál oplossing om hul groeiende verblyf- en geldelike nood te verlig.
’n Studie van die vakbond Solidariteit se verantwoordelikheidsfunksie Helpende Hand, onder leiding van dr. Dawie Theron, het getoon dié spesiale behuising het krisisafmetings bereik.
Solidariteit het die tuisversorging van bejaardes as ’n skaars vaardigheid geïdentifiseer en Sol-Tech, Solidariteit se opleidingskollege, maak vanaf 2008 voorsiening vir opleiding in die tuisversorging van bejaardes.
Annette Bekker, in beheer van die Ruyterwacht Senior Sentrum in Ruyterwacht, Kaapstad en voorheen hoof van die afdeling bejaardesorg van ’n kollegegroep, sê daar is heeltemal te min bekostigbare verblyf vir bejaardes in Suid-Afrika.
Met ’n basiese staatspensioen van R1 080 per maand “kan jy nie eens ’n kamer huur én nog leef nie,” sê sy. “Ons het bepaal dat bejaardes nie met minder as R3 000 per maand kan klaarkom nie – en dis ver bo die staatspensioen. Vir baie is daar dus nie sprake van verblyf in ordentlike tehuise nie.”
Sy sê al uitweg is dat maatskaplike organisasies en kerke inspring en woonhuise koop waarin bejaardes kamers kan huur – maar dan moet hulle gesond en selfversorgend wees. “En ons vind kerke se gemeentebydraes het met tot twee-derdes afgeneem. Die deel wat kerke dus vir maatskaplike steun bydra, raak al hoe minder.”
Volgens Bekker moet ’n bejaarde ’n inkomste van minstens R1 500 per maand hê om te kan kwalifiseer om by die nie-regeringsorganisasie Communicare vir huisvesting aansoek te doen. “Dis ver meer as R1 080!”
Communicare – wat help met huisvesting vir sukkelende bejaardes – se huur wissel, sê sy: “Party bejaardes sal byvoorbeeld vir ’n tweeslaapkamerplek R800 en ander R1 500 vir dieselfde grootte betaal.”
Communicare hef ook rente op agterstallige huurgeld. “Ek sien bejaardes wat deesdae in agterplase, Wendy-huise en plakkerskampe gaan woon. Uitgebreide gesinne raak onbekostigbaar. Kinders kan nie meer hul ouers bekostig nie.”
Sy sê die departement maatskaplike ontwikkeling laat nie toe dat bejaardes ekstra geld verdien om hul staatspensioen aan te vul nie.
“Onlangs het ’n oom hier in Goodwood vir ’n ekstra geldjie ’n skool se skoolpatrollie gehanteer; toe word sy pensioen weggevat.”
Bekker sê as die staatspensioen jaarliks met minder as R100 per maand verhoog word, “word huurgeld met R120 tot R150 per maand opgestoot. Pensioene is nie markverwant nie.”
Bejaardes leen toenemend by geldskieters. “Hulle leen dié maand R200, maar moet dan volgende maand R400 terugbetaal. Dan gaan leen hulle weer R400... Dis ’n bose kringloop.”
“Suid-Afrika mishandel sy ou mense. Die staat gee nie werklik om nie. En die samelewing kan hulle ook nie dra nie.”
Die oplossing lê by groot maatskappye, sê sy: “Hulle moet hand uitsteek en huise begin koop vir die oues. Hulle moet ’n bydrae maak tot die ouer geslag.
Ekstra bronne:www.saseniorservice.co.za www.saarp.co.za