Staatsbeheer van myne ‘kan SA nóg tien jaar kos’
2010-02-15 10:00
Kaapstad. – Die debat oor die nasionalisering van die myne is een wat Suid-Afrika – net soos die een oor onderwys – oor tien jaar met spyt kan laat.
Een tragiese fout moenie by nóg ’n tragiese fout gevoeg word nie, het Helen Zille, DA-leier, gister op ’n mediakonferensie by die parlement gewaarsku. Dié party het gister, twee dae voordat Pravin Gordhan, minister van finansies, sy begrotingstoespraak lewer, sy alternatiewe begroting bekend gestel.
Zille is op dié mediakonferensie oor haar siening van die nasionalisering van die myne gevra. Die kwessie word aktief deur Julius Malema, leier van die ANC-jeugliga, bevorder.
Sy meen nie ’n enkele kabinetslid steun die nasionalisering van die myne nie. “Ons het uit die semi-staatsinstellings geleer dat dit nie baie doeltreffend is nie. Die laaste ding wat ons wil hê, is om nóg tien jaar te verloor deur hulpbronne in ondoeltreffende, yslike staatsondernemings te stort.
“Dit kan hulpbronne wegneem van produktiewe beleggingsbesteding wat aansporings en meer ekonomiese aktiwiteit kan skep.
“As ons gaan begin mors met dié soort debat, gaan ons binne tien jaar terugkyk – soos ons nou met onderwys doen – en vra waarom het ons ons tyd op die verkeerde kwessies gemors.”
Die veranderings in die onderwyskurrikulum het die land tien jaar teruggesit, het Zille verklaar.
“Dit is die grootste struikelblok in ekonomiese ontwikkeling. Dit is nie die eienaarskap van myne nie – dit is die feit dat ons nie die vaardighede uit ons onderwysstelsel skep wat ons benodig nie.”
Dr. Dion George, DA-LP, het gesê die party sal, as deel van sy alternatiewe begroting, ’n “fundamentele skuif” van die eienaarskap van staatsinstellings begin. ’n Proses sal begin word om private beleggings na dié instellings te lok wat jaarliks, oor die volgende drie jaar, R20 miljard vir die fiskus kan skep. Deur verdere reddingsboeie aan dié instellings te staak, sal openbare besteding verminder word.
Meer geld sal opsy gesit word vir padinfrastruktuur, grondhervorming en ’n rits onderwysprogramme. ’n Werkloosheidtoelae van R110 aan Suid-Afrikaners wat jaarliks minder as R54 200 verdien, sal ook begin word.
Goedkoper vigsmedisyne sal gevind word, BTW sal afgeskaf word op handboeke en R600 miljoen sal op “vermorste uitgawes” soos luukse motors vir die uitvoerende gesag bespaar word. Op die gebied van dienslewering sal die DA die getal polisiebeamptes, speurders, staatsprokureurs en dokters aansienlik verhoog.
- Beeld