Skuld by skole word al hoe erger
2010-12-19 07:38
Johannesburg - Al hoe meer ouers vra afslag op skoolgeld.
Baie skole sien ook ’n
toename in wanbetaling en weens die swak ekonomiese omstandighede is
dit boonop vir skole moeiliker om deur projekte geld in te samel.
So sê Paul Colditz, uitvoerende hoof van die beheerliggaamorganisasie Fedsas.
Volgens
hom verteenwoordig wanbetaling en aansoeke om vrystelling by sommige
skole so min as 3% van die totale skoolgeld, maar by ander het dit die
afgelope jaar tot soveel as 70% gestyg.
Skole met wie Rapport gepraat het, het stygings in aansoeke om vrystelling bevestig.
Hammies van Niekerk, hoof van die Hoërskool Jan van Riebeeck in
Kaapstad, sê aansoeke om tarieftoegewings by sy skool het van 17% in
2005 gestyg tot ’n begrote 43% in 2011.
By die Hoërskool Linden
in Johannesburg het aansoeke om vrystelling met 3% tot 17% gestyg,
terwyl die Hoërskool Upington sê sy aansoeke hiervoor het met 6% gestyg
en wanbetalings met 7%.
Van Niekerk sê ouers wat hulle tot skuldberading wend, word ’n al hoe groter kopseer.
Die skoolgeld wat hulle skuld, word dan soos hul ander skuld bietjie vir bietjie afbetaal.
Wat uitgawes betref, is munisipale dienste ’n groot faktor in skole se begrotings, sê Colditz.
“Die
stygings die afgelope en aanstaande jaar is veel hoër as inflasie en
dit raak skole baie sleg. Hulle moes begroot vir verhogings bokant
inflasie of op ander plekke sny.”
Fedsas is in gesprek met die nasionale departement van basiese onderwys om ’n gunstiger bedeling vir skole te beding.
Van
Niekerk sê sy skool kon sy styging in skoolgeld vir 2011 tot 4,7%
beperk danksy nuwe bronne van inkomste, soos die verhuring van koshuise
in vakansies.
Uitgawes aan bykomende personeel is gerasionaliseer deur kwynende vakke te staak.
By
die Hoërskool Grens, die enigste Afrikaanse hoërskool in Oos-Londen,
styg skoolgeld met 8%. Etienne Bester, voorsitter van die
beheerliggaam, sê die skool gaan in 2011 probeer om veral op water en
elektrisiteit te bespaar.
Ook die Hoërskool Upington wil op
elektrisiteit bespaar, maar sê hy sal eintlik op alle terreine moet
bespaar omdat sy skoolgeldstyging tot 7% beperk is.
Kobus Hendriks, hoof van die Hoër Tegniese Skool Louis Botha in Bloemfontein, sê hul skoolgeld styg ook met 7%.
“Uitgawes is reeds tot op die been gesny – gehalte-onderwys is nie goedkoop nie,” sê Hendriks.
By
Linden styg skoolgeld met 13,7% en Herman Odendaal van die
beheerliggaam sê die skool gaan sy uitgawes beperk deur onder meer
minder nuwe projekte aan te pak.
Die meeste ouers is in die middelinkomstegroep.
Odendaal
sê die skool begin aanstaande jaar met ’n nuwe reëling vir ouers wat
weens hul lae inkomste volgens die staat se riglyne vir vrystelling
kwalifiseer.
Die skool gaan vir sulke ouers “alternatiewe
skoolgeld” vasstel. Dit sal ’n laer bedrag wees sodat die ouer volgens
die riglyne steeds kwalifiseer om ’n bedrag te kan betaal.
- Rapport