Pa verkla skool oor kind nie mag Xhosa praat
2010-09-12 10:54
Johannesburg - ’n Ouer het ’n Johannesburgse skool by die Menseregtekommissie van
haatspraak en rassisme aangekla nadat sy dogter na bewering verbied is
om Xhosa in die klas te praat.
Thami Nxasana het personeellede van die Roosevelt High School ook by die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad (Pansat) aangekla.
Sy talle klagte gaan hoofsaaklik oor ’n voorval in Mei en hoe die skool dit in die maande daarna gehanteer het.
Sy
dogter Luthando, ’n gr. 11-leerling, sê sy het met ’n vriendin Xhosa
gepraat toe die onderwyseres haar na bewering uit die klas gejaag het
omdat sy net Engels mag praat.
Haar pa is ongelukkig oor verskeie gebeure daarna waarby haar tweelingsuster, Lusanda, in ’n stadium ook betrek is.
Die
skool sê egter Luthando het nie opgehou praat toe sy gevra is nie en
het ’n keuse gehad om haar Xhosa-gesprek, as dit oor werk gegaan het, in
Engels te vertaal of die klas te verlaat.
Sheldon Smith van die skool se bestuurspan sê Luthando het ’n geskiedenis van wangedrag.
Omdat
daar ander onderliggende faktore van ’n sensitiewe aard is, het die
skool teen tugstappe besluit en die Gautengse onderwysdepartement betrek
vir bemiddeling.
Prof. Kobus Maree, opvoedkundige sielkundige
aan die Universiteit van Pretoria, sê leerlinge moet die reg hê om hul
moedertaal by die skool te kan praat.
Maar die gebruik van ’n taal mag ook nie ’n kapstok vir ander probleme wees nie.
Maree sê ’n mens weet nie wat die hele aanloop tot die gebeure was nie.
Maar kinders moet juis aangemoedig word om veral skoolwerk in hul moedertaal met mekaar te bespreek.
Die klaskamer is voorts die plek waar kinders op ’n veeltalige grootmenswêreld voorberei moet word.
Taalkwessies
is ’n uitstekende onderwerp om in die lewensoriënteringklas te
bespreek, waar leerlinge konsensus daaroor kan bereik.
Maree sê onderwysers moet opgelei word om veeltalige klasse te kan hanteer.
Hulle
moet streef na ’n verhouding van vertroue en respek met hul leerlinge,
maar moet ook aanvaar dat kinders goed van en oor hulle gaan sê, ook
buite die klas.
Wanneer daar egter ander onderliggende probleme is, moet ouers en opvoedkundige sielkundiges betrek word.
Prof.
Sarah Gravett, dekaan van die fakulteit opvoedkunde aan die
Universiteit van Johannesburg, beaam dat voornemende onderwysers in hul
opleiding moet leer om diversiteit te respekteer.
“Geen respek vir ’n leerling se moedertaal impliseer geen respek vir die leerling.”
Gravett
sê UJ-studente wat gr. O- tot gr. 3-onderwysers wil word, moet Zoeloe
en Sotho as vak neem en BEd-studente in hul vierde jaar kommunikatiewe
Zoeloe of Noord-Sotho.
Sowat 40% van Roosevelt High se leerlinge is swart en die res is Indiërs en wit en bruin.
Die matriekslaagsyfer die afgelope nege jaar was 100%.
- Rapport