Oos-Kaapse skole hof toe oor ‘staat hulle faal’
2010-10-24 13:43
Hulle is “deur die regering in die steek gelaat”.
So voel onderwysers en leerlinge aan sewe Oos-Kaapse laerskole luidens hofstukke.
Die
meeste van die klaskamers by dié skole naby Mthatha in die voormalige
Transkei bestaan uit gehawende moddergeboue, dikwels deur die gemeenskap
self gebou.
Ná talle vrugtelose versoeke en briewe en leë
beloftes van owerheidskant, het die skole hulle nou tot die
hooggeregshof in Bisho gewend.
Hul infrastruktuur-krisiskomitees
tesame met die Universiteit van Pretoria se sentrum vir kinderreg vra
die hof om die provinsiale en nasionale onderwysdepartemente se gebrek
aan optrede as ongrondwetlik en onwettig te verklaar.
Hulle vra
ook dat die hof die departemente opdrag moet gee om in oorleg met skole
planne te ontwikkel vir behoorlike skoolgeriewe en om te sorg dat daar
genoeg lessenaars en stoele is.
Die skole en die sentrum, wat
deur die menseregteorganisasie Legal Resources Centre verteenwoordig
word, het ook die O.R. Tambo-distriksmunisipaliteit by die saak betrek
omdat hulle nie lopende water het nie.
Dr. Ann Skelton, direkteur van die sentrum, sê in hofstukke die situasie by die skole is “waarlik ontstellend”.
Sy
sê skole gebruik tenks om reënwater op te vang, maar in die droë maande
moet kinders ver loop om water te gaan haal in riviere waarvan die
water nie noodwendig skoon is nie.
By van die skole is die beste
geboue die puttoilette wat omskep is in klaskamers. Dit dien ook as die
hoof se kantoor of word as ’n pakplek ingespan.
’n Gebrek aan vensters en gate in mure en dakke laat die wind op koue dae deur die klaskamers sny.
Op reënerige dae daag groot getalle kinders net glad nie op nie.
Bhitini Vula, lid van die krisiskomitee van die Madwaleni Senior
Primary School, sê in hofstukke op warm dae raak die oorvol klaskamers
so onaangenaam dat lesse eerder buite gegee word.
Benewens die probleme met geboue, het die skole ook ’n kritieke tekort aan lessenaars en stoele.
Mbopheni Sikiti van die Nomandla Senior Primary School se krisiskomitee
sê in sy verklaring dié skool se lessenaars bied net plek vir 113 van
die 323 leerlinge en daar is slegs 43 stoele.
Sommige leerlinge
bring ou plastiekstoele, bierkratte of bakstene om op te sit, terwyl
ander bloot bly staan of op die vloer sit tydens lesse.
“Die gebrek aan stoele vir leerlinge lei tot bakleiery en argumente onder leerlinge?…”
Volgens
Sikiti is sowel leerlinge as onderwysers baie moedeloos met die
omstandighede. Hulle voel hulle is deur die regering in die steek
gelaat.”
Dr. Wilmot James, DA-skaduminister van basiese onderwys, het die Nomandla Senior Primary School verlede week besoek.
Ouers, van wie die meeste arm is, het aan James gesê die onderwysers werk hard en die hoof is toegewyd.
“Maar hulle wonder waarom die onderwysdepartement nie vir hulle omgee nie.”
Hy sê die saak is van nasionale belang.
Dit
kan dalk in die konstitusionale hof eindig sodat die kriteria bepaal
kan word waaraan die staat moet voldoen om die reg op onderwys te laat
realiseer.
Die staat staan die saak teen en het tot Donderdag tyd om hofstukke in te dien.