Nuwe plan om wit boere in SA te hou
2010-02-21 06:29
Jan-Jan Joubert
Kaapstad - Die regering het ’n nuwe model vir grondhervorming voorgestel waardeur wit boere vir die voortgesette aanwending van hul kundigheid vergoed word deur hulle in die wins te laat deel.
Tina Joemat-Petterson, minister van landbou, het in ’n onderhoud met Rapport gesê die plan sal die vervreemding van grond bekamp en die behoud van kundigheid aanmoedig.
Die doelwit is dat landbougrond, nadat dit aan nuwe grondeienaars oorgedra is, surplusproduksie vir die mark sal lewer en nie net bestaansboerderye wees nie.
Suid-Afrika het juis pas weer ’n netto-uitvoerder van voedsel geword en die regering wil nie teruggly om weer ’n netto-invoerder van voedsel te wees nie.
Joemat-Petterson het toegegee dat die modelle wat die regering tot dusver vir grondhervorming gebruik het gebreke toon en meen die nuwe voorstel kan beter gevolge hê.
Die nuwe plan het twee dele.
- Eerstens word voorgestel dat herverdeelde grond met staatshulp in trust gehou word sodat die nuwe eienaars nie die grond net weer verkoop met die eerste teëspoed nie.
- Tweedens sê Joemat-Petterson uitdruklik die regering gee nou toe landboukundigheid in Suid-Afrika setel in wit kommersiële boere, wat dus vir die landbou behou moet word.
Daarom stel die regering nou voor dat produksie en lewering aan die mark voortaan gesamentlik deur wit boere, plaaswerkers en, waar nodig, die staat gedoen word. Die opbrengs hiervan sal deur die betrokkenes gedeel word op ’n manier wat dit ook vir die wit boer die moeite werd maak.
Voorts dui Afrikalande volgens Joemat-Petterson al hoe meer in onderhandelings aan dat hulle nie saamstem met die Zimbabwiese opsie om wit boere te vervreem of te verdryf nie.
“Dit skep nuwe geleenthede vir Suid-Afrikaanse boere om in die res van die kontinent betrokke te raak,” sê die minister, wat nietemin waarsku boere moet die regering ken in die saak sodat hulle nie die slagoffers van ander lande se gebrekkige stabiliteit word nie.
Joemat-Petterson het besluit om haar sukses of mislukking as minister te meet aan die mate waartoe swart kleinboere (sy hou nie van die term “ontluikende boere” nie, want sy sê mens ontluik net so lank) kommersieel suksesvol begin boer.
Sy sê wit boere in die kommersiële en georganiseerde landbou het haar baie goed ontvang sedert sy in April verlede jaar minister van landbou geword het, en hiervoor het sy groot waardering.
- Rapport