'Nuwe apartheid vir armes op die pad'
2011-02-13 06:49
Johannesburg - Die toltariewe vir Gautengse hoofweë wat in Junie in werking tree, gaan vervoerkoste oornag met 25% opjaag en basiese voedselpryse met nagenoeg 5%.
“Die uitwerking op die provinsie is dieselfde as om die petrolprys oornag met 73% op te skuif. Dit gaan ’n verwoestende effek hê op die provinsie se ekonomie,” sê Mike Schüssler, ekonoom by economists. co.za.
Daar kan nie van motoriste verwag word om dié toltariewe te betaal nie wanneer daar in ag geneem word dat hulle reeds nagenoeg R2,47 per liter petrol betaal om padnetwerke in stand te hou, sê Ilze Nieuwoudt, woordvoerder van Solidariteit.
“As deel van ’n gevallestudie wat ons gedoen het, sal ’n motoris wat tussen die Brakfontein- en die Buccleuch-wisselaar pendel maandeliks nagenoeg 840 km per maand op dié roete aflê.
“As gereken word dat die motoris se voertuig ’n petrolverbruik van 12 km per liter handhaaf, sal hy teen die huidige petrolprys nagenoeg R618,80 per maand aan petrol op hierdie gedeelte van sy daaglikse roete bestee. Hiervan gaan reeds meer as R172 na brandstofbelasting.
“Wanneer die tolstelsel op die beplande tariewe ingestel word, sal dit ’n bykomende R401,39 op die motoris se vervoerrekening laai.”
Dit kom neer op ’n styging van 64,9% in vervoerkoste en ’n bykomende vervoerbelastinglas van 232,5%, sê Nieuwoudt.
Volgens Schüssler het dit ’n koste-implikasie vir elke diens en produk in Gauteng en sal dit verdere druk op die verbruiker plaas.
“Dit is veral die prys van basiese voedselprodukte soos brood en melk wat daagliks vars van die produsent na die winkelrakke aangery moet word wat erg hierdeur geraak gaan word,” sê Schüssler.
“Die uiteinde van hierdie tolstelsel is ook ’n nuwe vorm van apartheid. Dit maak dit vir arm mense nóg duurder om tussen hul woongebiede en werkgeleenthede in die stede te pendel,” sê Schüssler.
Gary Ronald van die Automobiel-Assosiasie sê die tolstelsel sal waarskynlik ook meebring dat alternatiewe roetes verstop gaan raak omdat dit gratis is om op dié agterpaaie te ry.
Die padvragvereniging (RFA) het twee weke gelede in ’n brief aan S’bu Ndebele, minister van vervoer, gewaarsku dat vervoerkoste in Gauteng met 25% gaan styg wanneer die toltariewe ingestel word.
Gavin Kelly, uitvoerende hoof van die RFA, stel voor dat daar ’n heffing van 2c of 3c op die brandstofprys geplaas word om vir die paaie te betaal.
Ndebele het intussen aangedui die toltariewe is nie ’n voldonge feit nie. Logan Maistry, sy woordvoerder, sê Ndebele sal in Maart op ’n vervoerberaad na alle rolspelers luister en, indien nodig, die tariewe hersien.
Die tariewe is verlede week deur die Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap (Sanral) aangekondig nadat Ndebele dit persoonlik goedgekeur het.
- Rapport