'Koperdiewe bedreig nasionale veiligheid'
2011-09-04 10:01
Johannesburg - Dis nie net Suid-Afrika se krag- en-vervoerstelsel wat deur koperdiewe verlam word nie.
Verskeie plekke, onder meer Hawaii, Kalifornië en Ohio in Amerika, het die laaste maande weens dié soort diefstal kragonderbrekings gehad.
In Brittanje word ondernemings se telefone gereeld afgesny omdat kabels gesteel word.
Kabeldiewe het honderdduisende inwoners van Kroonstad in die Vrystaat en Koster in Noordwes die afgelope twee weke dae lank sonder krag laat sit.
Duisende pendelaars is ook in Kaapstad gestrand gelaat toe kabeldiewe die treindiens verlam het en honderde gesinne in Centurion se telefone was buite werking gelaat toe Telkom se kabels hier gesteel is.
Koper wat hier en in lande soos Amerika, Rusland en Brittanje gesteel word, beland op markte in China, Indië, Korea en Dubai.
Dit blyk dié misdaad floreer ondanks die versekering agt jaar gelede van Alec Erwin, destydse minister van handel en nywerheid, dat voldoende wetgewing bestaan om teen kabeldiewe op te tree.
Rapport verneem koperkabels ter waarde van R264 miljoen is die afgelope boekjaar by Telkom, Spoornet en Eskom gesteel.
Staatskorporasies en munisipaliteite bestee miljoene rande aan veiligheidsmaatreëls en die bou van oorhoofse kabelstelsels, maar dít maak glo min verskil.
“Ons glo dit het nou so ver gevorder dat dit ons nasionale veiligheid belemmer.
“Ons kommunikasie, vervoer en verskeie ander dienste word daagliks hierdeur geraak,” sê adv. Simi Pillay-Van Graan, die projekhoof van Besigheid Teen Misdaad.
Koper het die laaste tyd skaars geword en wêreldwyd ’n mark vir sindikate geskep, sê sy.
Die prys van koper het ook die hoogte ingeskiet en daar is ’n onversadigbare vraag na dié metaal, sê John Cross, voorsitter van die Vereniging vir Kopervervaardiging. In 2008 was die internasionale prys R21 000 per ton.
Dit het aan die begin van die jaar tot R70 000 per ton gestyg
Dit verhandel nou teen R63 000 per ton, sê Cross.
Baie lande het reeds streng wetgewing om die uitvoer van gesteelde koper te reguleer, maar in Suid-Afrika kan enigiemand steeds koper sonder moeite uitvoer, sê Pillay-Van Graan.
“Ons werk nou saam met die departement van handel en nywerheid aan wetgewing wat dit ’n strafregtelike oortreding maak om gesteelde metale en ander goedere uit te voer.
“Die minimum vonnis vir die oortreding is tien tot 15 jaar tronkstraf,” sê Pillay-Van Graan.
Pieter van Dalen, DA-woordvoerder oor openbare ondernemings, sê strenger wetgewing is nodig.
Van Dalen het die “Copperhead-eenheid” in 2007 in Kaapstad begin.
“Koperdiefstal is ’n ekonomiese misdaad wat almal raak en die regering moet dringend maatreëls in werking stel om dit te bekamp,” sê Van Dalen.
“Koperdiefstal moet daarom tot ’n prioriteitsmisdsaad verklaar word en 40% uitvoerbelasting moet ook op koper gehef word,” sê hy.
Volgens hom is die plaaslike skrootmetaalbedryf meer as R4 miljard werd en word dit deur ’n mafia beheer “wat enigiets sal betaal om dit in stand te hou”.
“Gewese polisiemanne is nou betrokke omdat hulle weet dat dit nie as ’n prioriteitsmisdaad gehanteer word nie en dit ’n maklike manier is om baie geld te verdien,” sê Van Dalen.
Koperdiewe gebruik gewoonlik ’n houtstok met ’n saag vooraan om die kabel te sny.
Die omhulsel wat die kabel merk, word gebrand of afgesny.
“Die diewe bevind hulle in ’n lewensgevaarlike situasie.
“Die stroomsterkte wat deur die kabels vloei, is ver bo die hoeveelheid wat ’n mens dadelik doodmaak,” sê Van Dalen.
“Die sindikaatbase voel eintlik vere vir die diewe wat die lewensgevaarlike vuilwerk moet doen.”
Volg Nuus24 op Twitter.
- Rapport
