Koerante ‘praat nie bruin nie’
2010-10-01 07:27
Potchefstroom - Bruin mense wil deel word van die hoofstroom. Hulle wil deel wees van die lesers van Afrikaanse koerante en tydskrifte, maar dié “praat” nie hul taal nie. “Ons is steeds gemarginaliseer.”
So het dr. Danny Titus, voorsitter van die ATKV, gisteroggend tydens die Sol Plaatjie-diskoersreeks by Aardklop gesê.
Titus en Tim du Plessis, redakteur van Beeld, het met Ruda Landman, joernalis en voormalige aanbieder van Carte Blanche, gesels oor kultuurverskeidenheid. Die tema was “Jou makarapa en my Blou Bul-horing-hoed. Hoe definieer jy jou kultuur? Is ons ’n trotse nasie of
vele volke saamgegooi aan die suidpunt van Afrika?”
Titus het gesê die Suid-Afrikaanse samelewing ry heeltyd wipplank: “Een oomblik word (oudpres. Nelson) Mandela vrygelaat, die volgende word Chris Hani (SAKP-leier) vermoor; een oomblik het ons die ekstase van die Wêreldbeker en die volgende oomblik die uitgebreide staatsdiensstaking.”
Hy meen Suid-Afrikaners praat hopeloos te min met mekaar en luister nog minder. Hy beskou homself nié as ’n Afrikaner nie, maar wel as ’n “bruin persoon” waarvoor daar nie plek is in Afrikaanse koerante nie.
Du Plessis het gesê ’n mens behoort nie eens die vraag te vra of jy ’n Afrikaner is nie. As jy dít vra, is jy reeds van koers af.
“As ek in die buiteland is, is ek primêr ’n Afrikaner. In Johannesburg met sy roesemoes raak ek gereeld bewus van my Afrikaansheid, nie op ’n bekrompe manier nie, maar op ’n spesiale manier.
“Ons moet soos kinders wees. Hulle sien verskille raak, maar oordeel nie.”
Titus het die gesprek teruggestuur na Afrikaanse koerante en tydskrifte wat nie “sý taal praat nie” en bruin mense se ervaring uitsluit. Hy het weer (soos einde Augustus by die Afrikaanse Taalraad se onderwyskonferensie) kritiek gelewer op die taal waarin veral Rapport skryf en ook houe ingekry na Sarie, Huisgenoot en RSG wat (volgens hom) nie die taalverskeidenheid van Afrikaans in ag neem nie.
Du Plessis het aan Titus gesê koerante is op markte gerig.
“Kopers gee die koers aan.”
Titus het daarop aanvallend aan Du Plessis gesê: “Erken jy skryf vir wit mense.”
Du Plessis het geantwoord Titus se uitlating is ’n baie politiek onkorrekte stelling en dat berigte wat in koerante geplaas word op nuuswaarde beoordeel word.
Met verwysing na die Blou Bulle wat in Soccer City rugby gespeel het, het hy gesê dié “kruiskulturele bestuiwing” het “spontaan gebeur”.
Salie de Swardt, voormalige redakteur van Beeld, het gesê hy ervaar dit dat gewone mense in Suid-Afrika reeds baie nader aanmekaar beweeg het, “hoewel die politiek hulle van mekaar wegdryf”.
Titus het gesê die koerant Son word “geweldig positief” in die bruin gemeenskap ervaar, maar hulle wil graag nader aan die hoofstroomkoerante beweeg.
Sowel Du Plessis as Titus, wat tydens die gesprek dikwels kwaai met mekaar verskil het, het ten slotte saamgestem dat hulle bymekaar moet uitkom vir “’n robuuste gesprek”.
- Beeld