Hoofregter: Is Zuma progressief of konserwatief?
2011-07-31 09:00
Johannesburg - Daar is nou weer ’n taai stryd oor wie die land se volgende hoofregter gaan wees.
Die vraag is wie pres. Jacob Zuma gaan aanstel om hoofregter Sandile Ngcobo op te volg. Ngcobo het die afgelope week onverwags sy aanvanklike aanvaarding van die verlenging van sy ampstermyn teruggetrek.
“Dit sal beslis nie Dikgang (Moseneke) wees nie,” sê Lawson Naidoo, woordvoerder van die Council for the Advancement of the SA Constitution (Casac).
Hy wil nie spekuleer oor wie hy dink Zuma vir die posisie gaan kies nie.
Nokukhanya Jele, woordvoerder van die National Association of Democratic Lawyers, en Dene Smuts, DA-woordvoerder oor justisie, glo egter Moseneke is wel die geskikte kandidaat.
“Dit is belangrik dat daar institusionele kontinuïteit en bestendigheid moet wees,” sê Jele.
Volgens hom het Ngcobo en Moseneke nou saamgewerk om transformasie te bewerkstellig. Moseneke kan dié proses verder voer.
Die probleem met Moseneke is dat hy “nie regeringsgeoriënteerd is nie”, sê prof. Marinus Wiechers, oudhoogleraar en grondwetkenner.
Moseneke het dit al duidelik gestel dat hy die Grondwet bó die regering sal beskerm en hy was in die verlede krities jeens die regering.
Ander regskenners glo regter Lex Mpati, president van die appèlhof, en regter Sisi Khampepe, ’n konstitusionele regter, is sterk kandidate.
“Khampepe sal ’n goeie keuse wees omdat sy die land se eerste vroulike hoofregter sal wees,” sê Wiechers.
Pierre de Vos, grondwetkenner aan die Universiteit van Kaapstad, het Vrydag op sy blog, Constitutionally Speaking, geskryf Zuma se keuse sal baie sê oor sy politieke menings en of hy progressief of konserwatief is.
“Die aangewese keuse is Moseneke. Sy aanstelling sal betekenisvol wees vir Cosatu en ander progressiewe stemme binne die ANC,” skryf Vos.
Indien Zuma egter die konserwatiewe binne die ANC wil paai – wat die invloed van die Grondwet wil beperk – sal hy ’n nuwe persoon, soos regter Mogoeng Mogoeng, aanwys.
Vos sê indien Zuma ernstig is oor die vroue-koukus binne die ANC, sal hy moontlik iemand soos regter Bess Nkabinde aanwys.
Nog ’n kandidaat is regter Dunston Mlambo, president van die arbeidshof.
Ander regskenners glo swart regters in die konstitusionele hof, soos Thembile Skweyiya en Mogoeng, en die land se regter-presidente het ook ’n sterk kans, sê Gertruida Jordaan, ’n advokaat van Pretoria.
Die konstitusionele hof het Vrydag bevind die verlenging van Ngcobo se termyn met vyf jaar was ongrondwetlik. Mac Maharaj, Zuma se woordvoerder, sê Zuma sal voor 15 Augustus besluit oor die aanstelling.
Volg Nuus24 op Twitter.
- Rapport