Grond: Staat skep die krisis
2010-07-06 06:27
Pieter du Toit en Sarel van der Walt
Die Burger
Kaapstad en Pretoria - Die regering skep sélf die omstandighede en klimaat waarbinne hy radikale en verreikende veranderinge aan sy grondhervormingsbeleid wil aanbring.
Dié beskuldiging volg op ’n geskrewe antwoord op ’n parlementêre vraag waarin Gugile Nkwinti, minister van landelike ontwikkeling en grondhervorming, sê die regering vrees “plaasbesettings en gemeenskapskonflik” indien daar nie geld gevind word om na begunstigdes van grondhervorming om te sien nie.
Hy sê egter in dieselfde antwoord – op ’n vraag van Annette Steyn (DA-LP) – die regering skuld 389 begunstigdes in al nege provinsies meer as R3,6 miljard in steun en vestigingshulp.
In Mpumalanga alleen wag 173 begunstigdes op hulp van meer as R2,6miljard, in die Oos-Kaap wag 49 begunstigdes op R395 miljoen en in Limpopo wag 83 begunstigdes op R302 miljoen.
Nkwinti het ook te kenne gegee die regering het, ondanks ooreenkomste met verkopers, nie betaal vir al 972472ha wat hy die afgelope drie boekjare aangeskaf het nie. Verder vrees hy ’n afname in voedselproduksie en dat plase aan wit boere terugverhuur sal word.
Steyn het gesê die regering is verantwoordelik vir die mislukking van die grondhervormingsproses en deur niks te doen aan die probleme wat hy self identifiseer nie, só sy beplande beleidsaanpassings gaan regverdig.
Frans Cronjé, adjunk- uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge, gaan met Steyn akkoord en meen die staat skep self die gedagte dat grondhervorming teengestaan word en vererger sake deur ’n gebrekkige begroting vir grondhervorming beskikbaar te stel.
Nkwinti se antwoorde kom te midde van toenemende angstigheid in landboukringe oor ’n groenskrif wat grondhervormingsbeleid gaan hersien en vrese oor ’n Zimbabwe-situasie, waar slegs 1% van landbougrond steeds in kommersiële besit is.
Aanduidings is dat die groenskrif voorstelle rondom alternatiewe modelle van grondeienaarskap sal bevat. Dit sluit in ’n perk op die hoeveelheid grond wat besit mag word en die afskaffing van die beginsel van gewillige koper, gewillige verkoper.
Dit was veronderstel om einde Mei vir oorweging aan die kabinet voorgelê te word, maar sal nou glo kort ná WB2010 die lig sien.
- Volg Nuus24 op Twitter.
- Die Burger