Boere glo grootste kragdiewe in die land
2011-05-22 10:00
Johannesburg - Boere is glo die grootste kragdiewe in die land en verantwoordelik vir meer as die helfte van die elektrisiteit wat by Eskom gesteel word.
’n Nasionale oudit onder Eskom se medium- tot groot verbruikers toon die grootste voorkoms van kragdiefstal is in die landbousektor, sê Maboe Maphaka, bestuurder van kragverliese by Eskom.
“Eskom raam dat boere verantwoordelik is vir tot 48% van die krag wat in die landbousektor gesteel word,” sê Maphaka.
Dit is ’n skokkende tendens onder boere, sê hy.
Volgens Maphaka sit sindikate agter die diefstal en hulle help boere teen betaling om onwettig hul elektrisiteitsverbruik te verlaag.
Vir sowat R3 000 word aan boere se elektrisiteitsvoorsiening gepeuter op ’n wyse wat meterlesers nie agterkom nie, sê Maphaka.
Drade word “verby” elektrisiteitsmeters regstreeks na die boer se eiendom gelê en daar word ook aan meters gepeuter, sê hy.
Ander partye soos elektrisiëns en Eskom-werkers is ook betrokke by die diefstal, sê hy.
“In ons ondersoek is bevind dat daar in sekere gebiede by meer as 80% van die elektrisiteitspunte aan die krag gepeuter is,” sê Maphaka.
“Eskom het nou ’n beleid van ‘geen verdraagsaamheid’ ingestel. Boere wat krag steel en die wet oortree, sal beslis vervolg word,” waarsku hy.
Johannes Möller, president van Agri SA, sê Eskom moet versigtig wees om net boere hiervoor te blameer.
Hoewel Eskom in sy berekeninge geen onderskeid tref tussen boere en enige ander verbruiker in landelike gebiede nie, word net boere uiteindelik verantwoordelik gehou vir die kragverliese in hierdie gebiede, sê Möller.
“Ek is daarom nie oortuig van Eskom se syfers nie,” sê hy.
Volgens Möller kan boere ook onwetend krag steel.
Daar is gevalle waar konsultante beloftes aan boere maak om hul kragverbruik te verlaag en wat sonder die boer se medewete verstellings aan hul kragvoorsiening maak en aan hul meters peuter, sê Möller.
“Ek wil nie sê dat daar nie ’n probleem is nie. Ons is baie bekommerd dat daar ’n neiging in die landbousektor ontstaan het om krag te steel en ons beplan om baie meer uitgesproke hieroor te wees in ’n poging om dit te bekamp.”
Boere wat krag steel, word onregverdig bevoordeel bo wetsgehoorsame boere en dit moet stopgesit word, sê Möller.
“Uiteindelik moet die res van ons ook meer betaal vir krag omdat daar mense is wat dit steel,” sê hy.
Konsultante sal in die toekoms geakkrediteer moet wees by sowel Eskom as Agri SA om beter beheer in die bedryf te verseker, sê hy.
- Rapport