Afrikaans is dood... vir staat
2012-02-02 06:56
Kaapstad – Afrikaans se status as amptelike taal waarin nasionale staatsdepartemente sake doen, is in die gedrang as die jongste weergawe van die Wetsontwerp op Suid-Afrikaanse Tale aanvaar word.
Selfs in provinsies waar dié taal hoofsaaklik deur inwoners gepraat word, soos die Wes-Kaap en Noord-Kaap, sal nasionale staatsdepartemente drie tale moet gebruik – waarvan twee voorheen benadeelde Afrikatale moet wees.
Dit beteken die staatsdepartement moet tussen Afrikaans en Engels kies om naas twee benadeelde Afrikatale te gebruik.
In die oorgangsgrondwet is bepaal dat geen taal se posisie swakker mag wees as wat dit tevore was nie, maar daardie bepaling is nie in die Grondwet van 1996 opgeneem nie.
Die wetsontwerp is nog nie gefinaliseer nie. Dit word nog deur die parlementêre portefeuljekomitee oor kuns en kultuur gedebatteer en die DA het gister aangedui dat hy regsadvies hieroor gaan inwin.
“Ek is oortuig daarvan dat dit nie die grondwetlike toets sal slaag nie. Geen taal kan uitgesluit word nie,” het dr. Annelie Lotriet, DA-LP, gesê.
Sy het gesê Afrikaans kan deur dié klousule uit die taalbeleid uitgeskryf word. “Die taal wat deur die meeste inwoners in ’n provinsie gepraat word, kan uitgesluit word as departemente Engels as die verstektaal kies. Dit is kommerwekkend.”
Thandi Sunduza, ANC-voorsitter van die komitee wat al verskeie kere haar irritasie uitgespreek het oor staatsdepartemente wat hoofsaaklik Engels gebruik terwyl net 8% van die bevolking Engels-eerstetaalsprekers is, het gesê: “So wat doen ons nou met Afrikaans? Ons wil juis ook probeer om ons ander Afrikatale te bevorder.”
Net twee provinsiale regerings, die Wes-Kaap en Limpopo, het hul eie taalwette.
Sibusiso Xaba, direkteur-generaal van kuns en kultuur, het gesê staatsdepartemente kan ingevolge die wetsontwerp meer as die minimum van drie tale gebruik. Afrikaans kan maklik so hierby ingesluit word.
Prof. Danny Titus, voorsitter van die ATKV, het gesê: “’n Mens kan nie net die regte van mense wegneem nie. Dit sou dwaas wees.”
Die komitee vergader weer op 15Februarie om die wetsontwerp verder te debatteer.
– Volg Nuus24 op Twitter
- Die Burger