ANC skree blou moord oor skildery
2010-07-11 10:12
’n Politieke storm het losgebars oor ’n skildery waarin Suid-Afrika en die wêreld se grootste lewende ikoon, oudpres. Nelson Mandela, uitgebeeld word as ’n lyk wat oopgesny word asof vir ’n nadoodse ondersoek.
Die omstrede werk deur die kunstenaar Yiull Damaso is gegrond op Rembrandt se bekende Die anatomieles van dr. Nicolaes Tulp.
In Damaso se weergawe omring bekende Suid-Afrikaanse politici die lyk van Mandela.
Suid-Afrika se regerende alliansie het met ongekende woede gereageer en die uitbeelding as walglik, oneerbiedig en rassisties beskryf. Die ANC het ook die skildery aangegryp om opnuut voorbrand te maak vir ’n “onafhanklike mediatribunaal”, wat in kringe buite die regering beskou word as ’n verskuilde poging tot ’n heksejag op die vrye media.
Teen druktyd het die Mandela-gesin hulle nog van kommentaar weerhou. Die skildery hang sedert Dinsdag in die Hyde Park-winkelsentrum in Johannesburg.
Mnr. Jackson Mthembu, ANC-woordvoerder, sê die party keur die skildery ten sterkste af. Hy het gal gebraak teen die Mail & Guardian, wat die skildery eergister op hul voorblad gepubliseer het.
“Dit is in swak smaak, oneerbiedig en ’n belediging vir die waardes van ons samelewing,” sê Mthembu.
Die ANC veroordeel voorts “die bevoordeling van die vryheid van spraak en die kunste wat geen grense ken nie en op ander se reg op waardigheid en privaatheid trap”.
“Hierdie onbeteuelde vryheid van die media bewys die selfregulerende drukmedia is ’n rampspoedige resep… Ons gaan dus voort met ons poging om ’n onafhanklike mediatribunaal op die been te bring om dié siellose, agterstraat-joernalistiek te takel.”
Volgens hom is dit ’n daad van “ubuthakathi” (toordery) om ’n lewende persoon as dood uit te beeld en boonop is die skildery rassisties.
Mnr. Patrick Craven, Cosatu-woordvoerder, sê dit is veragtelik dat die ikoon Mandela uitgebuit word vir winsbejag.
“Cosatu eis dat dit uit die openbare oog verwyder en nooit weer vertoon word nie.”
Damaso sê egter die skildery het nog net positiewe reaksie van die publiek uitgelok. Hy sê hy sal graag met Mandela se familie wil praat.
“Hulle moet weet dit is uit die grootste liefde en bewonde- ring gedoen. Hy (Mandela) bly die man wat ons land en volk gered het.”
Maar Damaso gee toe: “Dit is ’n skokkende beeld en mense sal ongelukkig wees, maar dit is geskep om mense te laat kyk en dink.”
In die skildery lig Nkosi Johnson, die bekende vigswesie wat aan dié siekte oorlede is, die spiere in Mandela se voorarm om vir die omstanders te wys dat hy net menslik is.
“Mnr. Mandela se lewensbesluite het mense toegelaat om hom in ’n bepaalde lig te sien,” sê Damaso. “Dít is wat die omstanders van die bekende leier moet leer.”
Pres. Jacob Zuma word uitgebeeld waar hy na Nkosi kyk vir leiding. “Hy (Zuma) is ons president en in ’n magsposisie. Ons wag om sy besluite te sien,” meen Damaso.
Me. Nicola van Kan, bemarkingsbestuurder van Hyde Park, sê die kunstenaar beoefen sy reg op vryheid van uitdrukking en die sentrum ondersteun dit.
- Met Rapport se besoek aan Hyde Park het besoekers slegs lof uitgespreek vir die kunswerk.
Mnr. Samuel Lekalakala (28), ’n klerk in die sentrum, sê hy het dit op sy Facebook-profiel gelaai.
“Net die manier waarop Yiull die skildery verduidelik… Al was ek blind sou ek presies geweet het waaroor dit gaan.”
- Damaso het nie op ’n verkoopprys besluit nie. Sy ander Madiba-werke verkoop teen R120 000 elk.
- Volg Nuus24 op Twitter
- Rapport