Wie baat by Armstrong-debakel?
2013-01-22 08:08
Die Lance Armstrong-debakel is tegelykertyd amusant en tragies – amusant, omdat dit wys hoe mense blindelings glo wat vir hul opgedis word; tragies omdat niemand dit raaksien nie.
Dit sal nie 'n oordrywing wees om te sê dat Armstrong se bieg teenoor Oprah Winfrey miljoene Livestrong-aanhangers geskok het nie. Armstrong is nou 'n gevalle held – een wat toe nie suiwer deursettingsvermoë en 'n heilsame leefstyl aan die dag gelê het om 'n kampioenatleet te word nie, maar die wenresep bloot by sy are ingespuit het.
Sy aanhangers is nou ontgogeld, want die werklikheid is toe nie soos dit vir hulle voorgehou is nie. Hoe kan dit wees, wonder hulle beteuterd: hul held was dan op die voorblaaie van tydskrifte en alles!
Juis.
Dit was nie Armstrong wat op voorblaaie en skerms gepryk het nie. Dit was 'n nabootsing; 'n fasade wat op die ou end so werklik was dat dit die werklikheid vervang het. Boonop was dit 'n uiters winsgewende fasade. Lance Armstrong was 'n industrie op sy eie, tot stand gebring en in stand gehou deur godsdienstige toegewydheid aan 'n hersenskim.
Mense se verbasing oor Armstrong se ware karakter spreek van 'n diepgesetelde onbewustheid van die talle ander nabootsings wat met reëlmaat aan hulle opgedis word.
Noudat almal vra: "wie is Lance Armstrong dan nou eintlik?", is dit dalk nodig om 'n treë terug te gee en onsself te herinner dat die vraag eintlik maar oor die res van die wêreld se glanspersoonlikhede ook gevra kan word.
Is Joost van der Westhuizen byvoorbeeld 'n onaktiewe rugbyspeler met motorneuron-siekte, of is hy 'n vlekkelose martelaar wie se feeks van 'n vrou hom nie wil toelaat om sy laaste bietjie lewe te geniet nie – alles gerieflikheidshalwe verpak in 'n weeklikse vervolgverhaal met ekslusiewe glansfoto's?
Is Nelson Mandela 'n afgetrede staatsman, of is hy 'n heilige wat die verlosser van alle Suid-Afrikaners is, 'n glimlaggende gesig wat op afbeeldings van goue muntstukke teen inkopiesentrums se deure pryk en in die spontane oopmaak van beursies resulteer?
Is Kate Middleton 'n doodnormale vrou met 'n gemiddelde liggaam, of is sy 'n sprankelende hertogin wat nooit sleg kan lyk nie, bestendig glimlag en oor wie jy soveel omgee dat jy regstreeks na haar troue sal sit en staar terwyl jy met sterre in jou oë murmel hoe prinsesserig sy lyk?
Wie baat daarby om lewe in nabootsings te blaas? Van waar en waarheen vloei tyd, geld en invloed wanneer hulle ten toon gestel of nuwes geskep word? By wie of wat is mag gesentreer wanneer ons swymel oor opgetowerde personas wat geen korrelasie met die werklikheid het nie? Wie baat daaruit?
Wie het by Armstrong gebaat?
Nie ons nie, dis verseker. Ons was stemvee, koopvoer, pionne. Ons het die nabootsings geglo en aanbid. Ons is verbaas oor die ontmaskering, maar besef uiteindelik nie dat ons hele lewe 'n verhoog is waarop nuwe nabootsings konstant ten toon gestel word in pogings om ons van ons hulpbronne te skei nie.
Die tragiek van Armstrong is nie dat hy gefaal het nie. Dis dat ons hom geglo het.
– Johan Swarts is 'n skrywer en vervaardiger. Sy blog is te vinde by http://gormendizer.co.za, en jy kan hom hier volg op Twitter.
Stuur jou kommentaar aan Johan
Neem kennis: Nuus24 is ten gunste van vryheid van spraak en 'n diversiteit van sienings. Die opinies van rubriekskrywers wat op Nuus24 gepubliseer word is hul eie, en verteenwoordig nie noodwendig die sienings van Nuus24 nie.
