Só voer ons die nuuskierigheidsmonster
2010-10-14 07:43
Onlangs is berig dat Steve Hofmeyr die mediatribunaal (holruggeryde onderwerp, ek weet) steun. Nie om politieke redes nie - hy't immers in dieselfde asem genoem dat hy min ooghare het vir die ANC se idees daaroor - maar veral om privaatheidsredes.
Hofmeyr se beswaar, vermoed ek, is gegrond op ervaringe uit sy eie lewe. Hy maak kapsie teen die plaaslike paparazzi (nie dat Suid-Afrika s'n hoegenaamd naby die parasiete van byvoorbeeld Brittanje kom nie) se meedoënlose najaag van selfs die kleinste brokkie inligting oor 'n bekende se privaatlewe sodat mense se nuuskierigheid geprikkel kan word en sirkulasiesyfers kan vermenigvuldig. Ek koop nie hierdie beswaar nie.
Stories het mos drie kante – joune, myne en die waarheid. In die media wat Hofmeyr van privaatheidskending beskuldig, is daar dikwels net een: die gefabriseerde werklikheid. In hierdie werklikheid kom fotograwe "toevallig" op 'n sangeres en haar seun af waar hulle saam met nuwe speelgoed op die vloer speel, op sepiesterre in koffiewinkels wanneer hulle saam "dolverlief" lyk, op sportsterre wanneer hulle doodluiters inkopies doen. In hierdie werklik sing mans en dames wat soms nie eers musiek kan lees of weet hoe om hulle stemme op te warm nie, soos nagtegale. Dis 'n werklikheid waarin soetsappige adjektiewe en cliché's soos VIGS vermenigvuldig, tot die "bekendes" nie meer 'n mens is nie, maar kaatsings van 'n vae werklikheid wat eens was. Almal is Christene. Almal is boerseuns. Almal Sterre.
Hiperrealiteit, het Baudrillard dit genoem. Die wêreld van die simulacra; 'n ruimte waar die werklikheid en die verdraaide beskrywings daarvan só ineen gesmelt het dat niemand meer kan agterkom hoe die ware Jakob lyk nie – trouens, ‘n ruimte waar die ware Jakob irrelevant geraak het.
Als, natuurlik, ten bate van verkope.
Die probleem met Hofmeyr (en hy’s bloot ‘n voorbeeld) se aanklag is dat dit skynheilig is. Om iemand se privaatlewe sonder toestemming oop te vlek, is inderdaad laakbaar (ek’s seker paparazzi sal ‘n ander deuntjie sing as hulle donkerste geheime skielik bekendgemaak word aan die publiek), maar in bekendes se geval is dit ‘n rapsie meer ingewikkeld as ‘n blote verlies aan privaatheid.
Die media vlek slegs mense se lewens oop wanneer hulle oortuig is dit gaan verkope opstoot. Origens word mense se lewens nié oopgevlek as hulle die media kan help geld maak nie. Vir so lank as wat sanger X of sepiester Y kan aanhou om meer tydskrifte of koerante te verkoop, is dit in die beste belange van beide partye om ‘n gefabriseerde werklikheid (hy of sy sal nooit gay wees nie, kan nie rondslaap nie, ken nie vloekwoorde nie, is suiwerder as Jan Schoeman) rondom die bekende se identiteit te voed en aan die lewe te hou.
Hofmeyr was immers eens die media se oogappel. Hy was op die voorblad van al wat ‘n publikasie is (ook dié wat hy vandag openlik beswadder) en dit het sonder twyfel albumverkope aangehelp, mense na sy konserte getrek, sy publieke beeld positief beïnvloed. Nie net dit nie – dit het die publikasies se sirkulasiesyfers opgestoot, die publikasies se geborgde konserte laat uitverkoop, die publikasies se base breed laat glimlag. Dis ‘n siek simbiose waar nie een van die partye werklik onskuldig is nie.
Wanneer Hofmeyr die pers die voerders van “die nuuskierigheidsmonster” noem, is hy nie verkeerd nie. Hy laat bloot baie gemaklik uit dat hy en elke ander bekende wie se lewe gewild genoeg is om gefabriseer en verdraai te word vir maksimum wins (vir paparazzi sowel as gefabriseerde), déél is van hierdie nuuskierigheidsmonster.
Dit help nie jy teken ‘n kontrak met die duiwel en sit dan keel op as hy jou hel toe sleep nie.
– Johan Swarts is 'n skrywer en vervaardiger. Hy is 'n behendige fabriseerder van digitale media, lief vir filosofie en verknog aan musiek. Sy blog is te vinde by http://gormendizer.co.za, en jy kan hom hier volg op Twitter.
Stuur jou kommentaar aan Johan
Neem kennis: Nuus24 is ten gunste van vryheid van spraak en 'n diversiteit van sienings. Die opinies van rubriekskrywers wat op Nuus24 gepubliseer word is hul eie, en verteenwoordig nie noodwendig die sienings van Nuus24 nie.