Ek hou van die NG Kerk, maar...
2009-12-17 06:22
Ek hou van die NG Kerk.
Wanneer hulle, anders as verskeie ander denominasies in Suid-Afrika, oor 'n saak (soos saambly voor die huwelik) moet standpunt inneem, dink hulle ten minste daaroor na. Daar is ringsittings en sinodesittings en taakspanne en wie weet wat nog – en daar sit en debateer hulle, bekyk hulle die saak van alle kante, probeer hulle hulself herkalibreer in 'n moderne samelewing. Vir 'n kerk wat ten minste 'n poging aanwend om hul frontale lobbe in te span en nie net die wêreld met 'n Bybel oor die kop voeter nie, haal ek my hoed af. Ek dink te min mense doen dit (die hoed afhaal sowel as die lobbe inspan).
Rooskleurig is onze gesittery natuurlik ook nie altyd nie: dit ontaard soms in iets wat lyk en ruik soos 'n gejaag na wind. Die dubbelsinnige verslag oor homoseksualiteit wat in 2007 verskyn het en uit twee weersprekende standpunte bestaan, is 'n goeie voorbeeld hiervan.
Hierdie rubriek gaan egter nie oor die NG Kerk nie. Die vorige paragrawe is nodig ter kontekstualisering van die eintlike onderwerp: mense wat klakkeloos na die kerk luister.
Dominees moes die afgelope tyd glo bontstaan om lidmate se vrae oor saambly voor die huwelik te beantwoord, terwyl 'n taakspan van die NG Kerk besig was om die kwessie te ondersoek.
Neem 'n oomblik en verteer dit.
Lidmate wou nie weet of saambly moreel reg of verkeerd is nie – hulle wou weet of die NG Kerk dink dit is moreel reg of verkeerd. As die kerk besluit het dit is kosjer, sou die dominees antwoord: broers en susters, dit is kosjer. En almal wat wou, sou saamwoon – nie omdat dit reg is nie, maar omdat die kerk gesê het dit is reg. Sou die kerk egter besluit saamwoon is verkeerd (of ten minste, soos dit uit hul huidige standpunt blyk, minder wenslik as 'n heteroseksuele huwelik), sou leraars hul vraende lidmate laat weet: nee. Jy moet liefs nie saamwoon as jy dit kan vermy nie. En die lidmate sou nie saamwoon nie (of saamwoon met skuldgevoelens) – nie omdat dit uit die aard van die saak onwenslik is nie, maar omdat die kerk gesê het dit is onwenslik.
Absurd, né? Die uiteindelike inhoud van die besluit is skynbaar nie so belangrik soos wie die besluit geneem het nie.
Na afloop van die storm in 'n nagmaalkelkie (wat, oudergewoonte, buite proporsie geblaas is deur die media) wat die afgelope paar dae rondom die kwessie van saambly voor die huwelik gewoed het, het die NG Kerk weer tot die slotsom gekom dat daar steeds geen waardige plaasvervanger vir 'n heteroseksuele huwelik is nie.
Nou, jy kan met hulle saamstem, jy kan met hulle verskil, jy kan hulle waansinnig noem of jy kan vir hulle 'n koekie aanbied. Wat ook al. Dit is jou goeie reg – net soos dit hulle goeie reg is om hul eie standpunt te hê. Ons lewe in Suid-Afrika en dit beteken enigiemand mag 'n standpunt oor enigiets hê, al is dit hoe absurd vir ander. Daar is niks fout met die kerk se huidige standpunt nie, want dit is al wat dit is: 'n standpunt.
Dit is nie 'n Platoniese Vormwet nie.
Dit is nie 'n heilige edik nie.
Dit is bloot een standpunt van vele. En dit is hulle goeie reg om dit te huldig.
Daar is nie noodwendig 'n rede hoekom die standpunt voorkeur bo ander moet geniet nie – die kerk het immers sy geskiedenis van vreemdsoortige standpunte. (Kan jy “hoede” sê? Nee? Kan jy dan “apartheid” sê?) Die ewige Waarhede van gister is dikwels die ekumeniese heroorwegings van vandag. Wat egter verbluffend is, is dat volwasse lidmate, wat normaalweg heel intelligent met 'n probleem kan omgaan, ondanks al die foute wat die kerk in die verlede begaan het, hul breine kan afskakel en as ‘t ware geblinddoek vra: wat sê die kerk?
En kom kerkeenheid, homoseksualiteit, predikers met ovums, kindernagmaal, die verkose kerkbankligging van ouderlinge en diakens, kom die historiese Jesus, die wenslikheid al dan nie van togas gedrapeer om predikante en Fokofpolisiekar – die blinddoeke bly op en die breine bly dood.
Nie alle lidmate doen dit nie. Talle het meer as genoeg grysstof tussen die ore. Om te sê dat die kerk uit 'n klomp onnadenkende mense bestaan, sal doodeenvoudig onwaar wees. Wat egter nie so onwaar is nie, is dat daar tans steeds heeltemal te veel mense is wat hul moraliteit op edikte en verklarings, eerder as hul eie gesonde verstand, baseer en nie vir hulself kan standpunt inneem oor kwessies nie.
Daar is 'n naam vir iemand wat iets glo nie omdat hy dit met sy eie rede vir homself uitgeklaar het nie, maar omdat iemand hom so voorsê: dit heet "kind". (En daar dink jy toe al die tyd dit heet “poniekoerantjoernalis”.) Die hartseer waarheid is dat Suid-Afrika tans nog te veel sulke wesies van die Rede het. Tot hulle grootraak sal moderamen altyd 'n bykomende rede hê om oor iets te delibereer en koerante altyd iets om buite proporsie te ruk.
Kom ons hoop die kerk heroorweeg nie gou haar standpunt oor rituele mense-offers nie.
Stuur jou kommentaar aan Johan
Neem kennis: Nuus24 is ten gunste van vryheid van spraak en 'n diversiteit van sienings. Die opinies van rubriekskrywers wat op Nuus24 gepubliseer word is hul eie, en verteenwoordig nie noodwendig die sienings van Nuus24 nie.