Eiers: Hanteer versigtig!
Daar is seker min dinge wat die eenvoudige hoendereier kan nadoen as dit kom by die uitbeelding van die lewe of die dood. Jy kan die eier oopbreek en bedien aan iemand wat ‘dood’ is van die honger en so weer ‘n dowwe gemoed ophelder.
Jy kan die eier toelaat om uit te broei en so die siklus van lewe oneindig laat voortstu en die mensdom bly aan laat wonder oor wat nou eintlik die eerste was: die hoender of die eier?
Of jy kan die eier met rus laat tot die lewe vanself daarin eindig, of soos ons sê, totdat dit vrot word en ‘n vieslike doodssreuk afgee. Dan kan jy jou opponent daarmee takel. Dis nie verniet dat daar op die eierboks uitdruklik geskryf word nie: “Hanteer versigtig!” Jy kan dalk meer as net eiers breek.
Kritiek: Hanteer versigtig!
Soos eiers, so is kritiek. Soos by eiers kry jy ook twee soorte kritiek. Dit wat opbouend is laat jou sommer voel of jy ‘n lied daaroor kan skryf en vanaf die heuweltoppe met musiek begeleiding kan laat remix met ‘n Psalm van Dawid, op die wysie van “Soos ‘n Hert” en agtergrondsang deur die Kinders van Korag.
Opbouende Kritiek...
Kan waaragtige lewe in ‘n kunswerk blaas,
of die natuur se skoon in ‘n literêre stuk plaas.
Dit kan ‘n kind tot ongehoorde hoogtes spoor,
of ‘n vakman se hande pronkstukke laat toor.
Dit kan ‘n sportmens verander in ‘n rekord-herskrywer
En die filantroop nog harder vir sy medemens laat ywer.
Elke mens se bydrae laat draai die Groot Lewenswiel
Maar kritiek wat bou is Gilead-balsem vir ‘n siel
Daar is een belangrike vereiste: Opbouende kritiek moet eerlik wees. Moenie net vir als sê “dis mooi” nie. Wys met deernis vir vroulief daarop dat sy die kort rokkies, wat 20 jaar gelede vir haar so verleidelik laat lyk, uitverjaar het en verhoed so dat sy op ‘n deftige byeenkoms dalk soos ‘n kees aan ‘n ketting op ‘n paal klim.
Sê met ferme liefde vir ‘n kind dat hul liefs iets anders as sang moet probeer en keer dat hulle dalk later sal wens dat die Idols-verhoog hul insluk en verberg vir die venyn soos wat net die gevurkte menslike tong kan spuug. Moenie met valsheid ‘n kind in die rigting probeer stuur wat jy graag wil hê nie, maar kritiseer hulle opbouend om hulself en hul talente te ontdek en die lewe, hul doel en bydrae tot die samelewing in ‘n avontuur te omskep.
Mense wat afbrekende kritiek lewer noem ek sommer vrot-eier-gooiers! Hul woorde kan jy geensins besing nie. Hoeveel ouers het nie al hul kinders in zombies verander, deur hulle langs die sportveld of akademies met vrot eiers te gooi nie?
Hoeveel aspirant-digters en skrywers het nie maar weer die pen neergesit as gevolg van die onwelriekende reuk van vrot eiers wat oor hul pogings gebreek word nie?
Hoeveel mense is nie al geestelik gereduseer tot die absolute minimum deur vrot-eier-gooiers nie? Hulle slaag matriek met die minimum vereistes. Vorder hulle tot op universiteitsvlak word hulle letterlik aan hul hare daar deurgetrek. Hulle word minimum arbeiders, minimum ambagsmanne, minimum klerke, minimum onderwysers, minimum predikante, dokters, prokureurs, magistrate, regters... die lys is oneindig!
Ja, selfs minimum parlementariërs, kabinetslede, selfs minimum eerste ministers en presidente. Een van hul verkleurmannetjie-oë is gedurende werkstyd permanent gefokus op die horlosie, terwyl die ander een darem so met die 360° rondomtalie af en toe val op hul eintlike werk. Miskien moet mens ernstig daaroor besin om simboliese “tot stof” as oor die afbrekers uit te strooi en aspirant Mozarts te vra om ‘n vrot-eier-requiem vir hulle te komponeer.
Elke mens op aarde het ‘n verantwoordelikheid om krities op te tree. Maak nie saak of jy krities jouself moet beskou, of na jou naastes of selfs vreemdelinge kyk nie. Die groot vraag is net: watter soort kritiek lewer jy? Onthou kritiek is ‘n magtige instrument wat die lewe of die dood oor jouself of jou medemens kan uitspreek.
Alle artikels en briewe wat op MyNuus24 gepubliseer word is geskryf deur onafhanklike lede van Nuus24 se gebruikersgemeenskap. Die opinies van lesers wat in hierdie afdeling gepubliseer word is hul eie, en verteenwoordig nie noodwendig die siening van Nuus24 nie. Nuus24 se redakteurs behou die reg voor om enige of alle kommentaar op berigte te verwyder.
