SA'ners trap diep spore in Mosambiek-landbou
2010-08-08 10:00
Rapport
Maputo - ’n Boer maak ’n plan en vir twee Suid-Afrikaners wat voorheen amper niks van boerdery geweet het nie, is Mosambiek die land van gróót planne.
Dr. Dries Gouws, voorheen ’n dokter in Pretoria, is nou Mosambiek se grootste piesangboer, terwyl Kotie Petterson, ’n Pretoriase argitek, sowat ’n jaar gelede net buite Maputo ’n hoenderboerdery begin het.
Petterson wil sy boerdery van 45 000 hoenders binnekort verdubbel.
Gouws het in 1996 die eerste keer Mosambiek toe gegaan, aanvanklik om na die toerismebedryf in die noorde van die land te kyk.
“In 2000 het ek op 12 ha buite Boane (sowat 50 km suid van Maputo) my eerste piesangs geplant. Dit was ’n totale mislukking. ’n Stormwind het dit heeltemal verwoes,” sê hy. “Ek het soos ’n dobbelaar alles verloor, maar ek het aangehou.”
Vandag produseer sy vier plase, genaamd Banalândia, Rio Verde en Blokvier in die Boane-omgewing, asook ’n plaas buite die Mosambiekse dorp Sabie, sowat twee miljoen kartondose met 18 kg piesangs elk per jaar.
’n Kwart hiervan is vir die Mosambiekse mark bestem en die res word na Suid-Afrika uitgevoer.
“Ons het ’n jaar gelede begin kyk of ons na die Midde-Ooste kan uitvoer,” sê hy.
Gouws en Petterson sê avontuur en geleenthede het hulle na Mosambiek gelok.
“Ek sal nie sommer weer teruggaan nie. Hier gaan ek my lewe maak,” sê Petterson.
Hy hoop om vandeesmaand sy vrou, Marianda, en drie seuns uit Pretoria na Mosambiek te bring.
Volgens hom is dit maklik om toegang tot Mosambiekse ministers en amptenare te kry. “Ek kan die minister bel en sê ons het dié probleem of ons het hulp nodig en dan gebeur dit,” sê hy.
Gouws glo politieke bande is noodsaaklik vir kommersiële boere in Mosambiek. Oudpres. Joaquim Chissano van Mosambiek is ’n vennoot in sy onderneming. “Hy is ’n great partner. Hy wil net die beste vir die besigheid hê.”
Gouws is in 2007 en 2008 aangewys as grootste uitvoerder in Mosambiek.
Hy het sowat 1 200 werknemers, waaronder talle Suid-Afrikaners.
Petterson het net Mosambiekers in sy diens. Hy het in ’n vennootskap gegaan met João Mandlate, wat in Suid-Afrika in sy diens was.
As ’n argitek het Petterson niks van boerdery geweet nie. “Dit kom alles net neer op goeie navorsing. Ek het al baie foute gemaak, maar ’n mens leer so,” sê hy.
Petterson wil vir sy gesin ’n huis bou buite Boane en sy kinders sal tuis skoolgaan. Gouws se kinders het in Nelspruit skoolgegaan en studeer nou in Stellenbosch.
“Ek het ’n huis in Nelspruit en dit is baie naby as ’n mens in die vliegtuig spring,” sê Gouws. Hy vlieg ook sommer self na sy plaas buite Sabie.
Volgens hom vereis Mosambiek egter hoër insetkoste as boerdery in Suid-Afrika. “Ek glo dit kan tot 50% meer wees as ’n soortgelyke boerdery in Suid-Afrika,” sê hy.